Ateşkes için 3 farklı girişim

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a verdiği süre bu gece saatlerinde dolacak. İki ülkenin bir ateşkes anlaşmasına varması için farklı taraflardan 3 girişimin olduğu ifade ediliyor. İngiliz basınına yansıyan haberlere göre, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını sağlayacak bir ateşkes anlaşması değerlendiriliyor. Pakistan tarafından bir çerçeve oluşturulduğu ve bunun İran ve ABD tarafları ile paylaşıldığını bildirildi. Plan, ateşkes ilanı,Hürmüz Boğazı’nın trafiğe açılması ve iki hafta içinde anlaşma yapılmasını kapsıyordu.

İHTİMAL DÜŞÜK

Axios’un 4 kaynağa dayandırdığı haberine göre ise, ABD, İran ve bölgesel arabulucular 45 günlük bir ateşkes sağlanmasına ilişkin girişimlerini sürdürüyor. Trump’ın verdiği sürenin dolmasına kısa zaman kalırken, Axios’a konuşan kaynaklar, 48 saat içinde bir anlaşmaya varılma ihtimalinin düşük olduğunu ancak bu girişimin savaşın daha da tırmanmasını önlemek için son fırsat olarak görüldüğünü belirtti. Kaynaklar, söz konusu müzakerelerin Türkiye, Mısır ve Pakistanlı arabulucular üzerinden ve ABD Başkanı Donald Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi arasındaki mesajlaşmalar aracılığıyla sürdüğünü ifade etti.

Öte yandan Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin konu hakkında bilgi sahibi kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Türkiye ile Mısır, olası müzakerelere ev sahipliği yapması için İstanbul ve Katar seçeneklerini değerlendiriyor. Ancak kaynaklar, Katar’ın ABD ve Orta Doğu ülkeleri tarafından kendisine teklif edilen arabulucu rolüne karşı çıktığını öne sürdü.

İRAN’DAN RET!

Öte yandan İran, ABD’nin iki aşamalı ateşkes teklifine olumsuz yanıt verdi. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, “ABD’nin ateşkes teklifi reddedildi ve yeniden savaşı önlemek için ek güvenceler istendi” ifadelerini kullandı.

Resmi haber ajansı IRNA, Tahran yönetiminin ABD’nin savaşı sona erdirme önerisine Pakistan üzerinden yanıt verdiğini duyurdu, mevcut koşullarda ateşkesi kabul etmediğini bildirdi. Tahran yönetimi, geçici çözümler yerine taleplerinin karşılanmasıyla savaşın kalıcı olarak sona erdirilmesi gerektiğini vurguladı.

İran’ın yanıtında öne çıkan başlıklardan biri de Hürmüz Boğazı oldu. Tahran, bölgedeki çatışmaların sona erdirilmesiyle birlikte boğazdan güvenli geçişi garanti altına alacak bir protokol talep etti. Tahran’ın talepleri arasında, “ekonomik yaptırımların kaldırılması” ve “savaş sonrası yeniden yapılanma sürecinin desteklenmesi” de yer aldı.

İSRAİL’DEN PETROKİMYA TESİSLERİNE SALDIRI

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ın enerji altyapısına saldırı tehditlerinin hemen ardından İsrail ülkedeki çeşitli petrokimya tesislerini vurdu. İran’ın en büyüğü olan Güney Pars Petrokimya Tesisi’ne saldırı gerçekleştiği ifade edilirken, farklı tesislerin de hedef alındığı öğrenildi. İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, İran’daki petrokimya tesisine saldırdıklarını doğrularken, İran altyapısına “tüm güçleriyle” saldırmaya devam etme talimatı verildiğini söyledi. Assaluyeh’de bulunan çok sayıda petrokimya tesisi ve enerji üretim birimi faaliyetlerini durdurmak zorunda kaldı.

‘İRAN BU GECE YOK OLABİLİR’

ABD Başkanı Donald Trump, verdiği sürede bir anlaşma sağlanamaması halinde İran’da elektrik santrallerini ve köprüleri hedef alarak ülkenin sivil altyapısını çökerteceğini belirtti. Beyaz Saray’da yaklaşık 1,5 saat süren basın toplantısı düzenleyen Trump, İran’a verdiği sürenin bu gece saat 03.00’da dolacağını belirterek, “O saate kadar İran’la bir anlaşmaya varmış olmayı umuyorum. Anlaşma sağlanmaması durumunda ise bütün ülke (İran) tek bir gecede yok edilebilir ve o gece yarın (bu) gece olabilir” dedi.

176 UÇAK KATILDI

Trump, İran’ın ABD’ye ait 2 F-15 savaş uçağını düşürmesini “şansa” bağlayarak, “Hiçbir Amerikalıyı geride bırakmayız. İran’dan ABD pilotlarını kurtarmak için düzenlenen operasyonlara toplam 176 askeri uçak katıldı. Pilot yüksek bir noktaya tırmandı ve yakalanmadı. Mahsur kalan 2 nakliye uçağını imha ettik” diye konuştu.

HALK EVE DÖNMEMİZİ İSTİYOR

Öte yandan Trump, Beyaz Saray’ın bahçesinde düzenlenen Paskalya töreninde ise farklı mesajlar verdi. ABD Başkanı, “Bana kalsa İran’daki petrolü elimizde tutmak isterdim çünkü orada, alınmaya hazır. Ne yazık ki Amerikan halkı bizim eve dönmemizi istiyor. Bana kalsa, petrolü alırdım, elimde tutardım ve bolca para kazanırdım” ifadelerini kullandı.

TEHDİDE TEHDİTLE YANIT

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik tehdidine Tahran’dan gelen yanıtlar aynı sertlikte oldu. İran devlet medyasının aktardığına göre Tahran, ABD’nin sivil hedefleri vurması durumunda “çok daha yıkıcı” bir misilleme yapacağı uyarısında bulundu.İran lideri Ayetullah Mücteba Hamaney’in Danışmanı Ali Ekber Velayeti de, Trump’ın ülkenin enerji altyapısına saldırı tehditlerini hayata geçirmesi halinde Hürmüz Boğazı’nın yanında Babu’l Mendeb Boğazı’nın da kapatılabileceği uyarısında bulunmuştu. İran Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Mehdi Tabatabaei ise, ABD Başkanı’nın “bölgede tam ölçekli bir savaşı kışkırttığını ve hala tehditler savurduğunu” söyledi. Tabatabaei, Trump’ın “hakaretleri ve saçmalıklarının” “tamamen çaresizlik ve öfkeden” kaynaklandığını belirtti.

‘ESKİ DÜZEN BİTTİ’

Öte yandan İran’da Devrim Muhafızları’nın Hürmüz’le ilgili bir anlaşmaya yanaşmadıkları görülüyor.Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri Komutanlığı, Hürmüz Boğazı’nın özellikle ABD ve İsrail için artık eski düzene dönmeyeceğini belirtti.

KÜFÜRLÜ PAYLAŞIM ŞOKU!

ABD Başkanı Donald Trump’ın, sosyal medyaya attığı mesajın dünya basınında yarattığı şok sürüyor. Hürmüz Boğazı için “f...g” diye küfürlü bir niteleme yapan Trump’ın, İran yönetimine de “bastards (p...ler)” diye seslenmesi, hemen sonraki cümlede de “Praise be to Allah (Allah’a hamdolsun)” demesi, pek çok Batılı gazetenin manşetlerini süsledi. İngiliz basını, İsrail yanlısı Trump’ın ilk kez bir mesajında “Allah” yazıp, “Allah’a hamdolsun” demesini yapay zeka ile oluşturulan “takkeli Trump” fotoğrafı eşliğinde yayımlarken, ilk kez bir ABD Başkanı’nın bu kadar ağzını bozması karşısında “Şok” ifadelerini kullandı. Trump’ın kullandığı “f...g” kelimesi, pek çok gazetede “F-Bomb” (F... Bombası) ifadesiyle yer aldı. Nitekim “Trump’ın, İran’a şimdi de ‘F-Bomb’ attığı” vurgulandı. İngiliz Daily Mirror gazetesi ise “Trump, savaşın her geçen gününde farklı tavırlarda bulunuyordu ancak hiç bu kadar alçalmamıştı” ifadeleriyle, atılan mesajın bir ABD Başkanı’na yakışmadığına dikkat çekti.

STRATEJİ Mİ?

Dünyada Trump’ın akıl sağılığıyla ilgili haberler de dikkat çekmeyi sürdürüyor. Trump’ın çıkışları, eski ABD başkanı Richard Nixon’ın Vietnam Savaşı’nı sona erdirme girişiminin başarısızlıkla sonuçlanmasıyla ün kazanan “Deli Adam Teorisi”ni de gündeme getirdi. Bu strateji, mantıksız ve düzensiz bir şekilde davranmayı ve bir savaşı veya çatışmayı sona erdirmek için aşırı önlemler almakla tehdit etmeyi içeriyor.

Yeni Zelanda Waikato Üniversitesi’nden Prof. Al Gillespie’nin “Buradaki fikir, kişinin bunu yapıp yapmayacağını bilmemek ve muhalefetin korkutularak bir anlaşmaya varmasıdır” açıklaması dikkat çekti. Gillespie, ‘Deli Adam Teorisi’nin, Trump’ın İran müdahalesinde pek işe yaramayacağı görüşünde.

SAVAŞ GÜNLÜĞÜ

‘Türkiye ve Azerbaycan’a saldırmadık’

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, İran Devlet Televizyonu’ndan yaptığı açıklamalarda, son günlerde gündeme gelen Türkiye ve Azerbaycan’a yönelik saldırı iddialarını kesin bir dille yalanladı. Bekayi, Tahran yönetiminin ne Türkiye topraklarına ne de Azerbaycan’a bağlı Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’ne herhangi bir füze ya da insansız hava aracı saldırısı düzenlemediğini belirterek, “Bu yöndeki iddialar gerçeği yansıtmamaktadır” dedi. Mevcut gerilimlerin ve yanlış anlaşılmaların ise liderler düzeyinde yürütülen diplomatik temaslar sayesinde büyük ölçüde giderildiğini ifade etti.

Kuveyt’te15 ABD askeri yaralandı

İran’ın Kuveyt’teki üsse düzenlediği İHA saldırısında 15 ABD askeri yaralandı. Amerikan CBS News kanalına konuşan iki ABD’li yetkili, gece saatlerinde Kuveyt’teki Ali el-Salim Hava Üssü’ne düzenlenen İran menşeli bir İHA saldırısında 15 Amerikan askerinin yaralandığını belirtti. Söz konusu askerlerin bazılarının görevlerine döndüğü bilgisi de paylaşıldı.

İsrail gemisine füze

İran Devrim Muhafızları Ordusu, İsrail’e ait “SDN7” adlı konteyner gemisinin seyir füzesiyle hedef alınarak imha edildiğini öne sürdü. Yarı resmi Fars Haber Ajansı’nın aktardığı bilgiye göre, saldırı sonrası gemi yanmaya başladı ve büyük hasar gördü. Geminin vurulduğu nokta hakkında resmi bir açıklama yapılmazken, olayın Hürmüz Boğazı’nda mı yoksa başka bir bölgede mi gerçekleştiği belirsizliğini koruyor.

İstihbarat Komutanı öldürüldü

İran Devrim Muhafızları, İstihbarat Komutanı Mecid Hademi’nin öldürüldüğünü duyurdu. İran resmi medyasında yayımlanan duyuruya göre Hademi bu sabah öldürüldü ve saldırıdan İsrail ve ABD sorumlu tutuldu. Hademi, geçen yıl Haziran ayındaki 12 günlük İran-İsrail savaşı sırasında öldürülen Muhammed Kazımi’nin yerine atanmıştı.