SON DAKİKA HABERLER: Kerkük’te 100 yıl sonra Türkmen devri! Uzman isim perde arkasını anlattı: ‘Ankara’nın diplomasi yeteneği’
BATIKAN ALTAŞ / MİLLİYET.COM.TR - Irak’ta Kerkük Vilayet Meclisi’nde yapılan oturumda eski Vali Rebvar Taha’nın istifası kabul edilirken, meclis üyeleri yeni vali olarak ITC Başkanı Ağa’yı seçti. Kerkük Valiliği yaklaşık 100 yıl sonra yeniden Türkmenlere geçti.
'100 YILLIK HASRET SONA ERDİ'
Kerkük Valilik binasında basın toplantısı düzenleyen Muhammed Seman Ağa, Türkmenlerin yaklaşık 100 yıllık Kerkük yönetimi hasretinin sona erdiğini söyledi.
Ağa, Kerkük'te hiçbir kesim arasında ayrım yapmadan tüm Kerküklülere hizmet etmeyi ana hedef seçtiklerini dile getirerek, "Kerkük'e hizmetkar olmaya geldik" ifadesini kullandı. Kerkük'ün geçmişte uzun yıllar her türlü mağduriyet, sıkıntı ve terör olaylarına maruz kaldığını hatırlatan Ağa, yeni yönetim sayesinde Kerkük'ü daha aydın, istikrarlı ve güzel günlerin beklediğini vurguladı.
Milliyet.com.tr olarak, Kerkük’te 100 yıl sonra gelen değişimi, Irak konusunda birçok analizi bulunan Dış Politika Analisti Mehmet Alaca’ya sorduk.
‘ANKARA’NIN DİPLOMASİ YETENEĞİ’
Irak’ta Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB), Kerkük Valiliğini neden Türkmenlere devretti?
Alaca’nın ifadeleri şu şekilde: “En kestirmeden söyleyelim, bu Ankara’nın diplomasi yeteneğiyle ilişkili. Türkmenlerin bir asır sonrası bu posta oturması sembolik anlamda önem arz ediyor ancak bunu zafer sarhoşluğuna dönüştürmeden sahanın şartlarına uygun kuşatıcı bir yaklaşımla benimsemek gerekir. Zira sandıkta çıktıları valiliği almaya hiçbir zaman yetmeyecek. Vilayette hem Araplar hem Kürtlerin nüfuz ve siyasi gücü Türkmenlerin erişemeyeceği boyutta. Bu nedenle, Türkmenler bu fırsatı ideolojik saiklerle heba etmeden birlikte yaşamın/siyasetin rasyonalitesiyle hareket etmeli ki ilerleyen dönemde siyasi alanda daha fazla yer bulabilsin.
100 yıl sonra gelen devir nasıl yaşandı?
Kerkük’te valiliğin Türkmenlere devri, yerel bir idari değişimden çok Bağdat merkezli katmanlı bir siyasi pazarlığın sonucu. Sürecin temelini, Sünniler ve Irak Türkmen Cephesi’nin (ITC) Cumhurbaşkanlığı seçiminde KYB adayına verdiği destek karşılığında valiliğin Türkmenlere bırakılmasını öngören karşılıklı kazanım formülü oluşturdu. Yani Kerkük’teki güç paylaşımı, doğrudan merkezi siyasetin uzantısı.
YÖN DEĞİŞİMİNDE TÜRKİYE FAKTÖRÜ
Bu gelişmeyi mümkün kılan diğer unsur, KYB’nin stratejik yön değişimi. (Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) ile rekabet, İran etkisinin görece azalması ve Türkiye ile ilişkileri yeniden dengeleme ihtiyacı, KYB’yi Türkmenlerle iş birliğine yöneltti. Türkmenler bu denklemde hem Bağdat hem de Ankara ile temas kurabilen bir aktör. Türkiye’nin “istikrar odaklı” yaklaşımı ve Türkmenler üzerinden kurduğu etki de süreci teşvik eden dış parametrelerden biri
Türkiye’nin geçmişten beri savunduğu Kürt, Arap ve Türkmenler arasında dönüşümlü valilik modeli ise başlangıçta karşılık bulmamıştı. Özellikle 2023’teki yerel seçimlerin ardından Ankara–Süleymaniye hattındaki gerilim ve KYB ile yaşanan sorunlar bu modeli akim kılmıştı. Ancak terör örgütü PKK ile yürütülen süreç ve KYB’nin bu süreçte üstlendiği rol dahil olmak üzere çeşitli bölgesel/yerel dinamikler, taraflar arasında kademeli bir normalleşmeyi beraberinde getirdi. Bu normalleşme, Ankara–Süleymaniye hattında diyalog kanalının açılmasına zemin hazırlarken KYB’nin de ITC'ye bakışını dönüştürdü”
Muhammed Seman Ağa kimdir?
1982 yılında Kerkük'te doğan Muhammed Seman Ağa, 1999-2004 yılları arasında Gazi Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı bölümünde eğitim aldı. Kerkük Üniversitesi Fen Fakültesi Bilgisayar Yazılımı bölümünden de lisans derecesi bulunan Ağaoğlu, 2005 yılında Irak Türkmen İşadamları Derneği'nde görev yaptı.
2006-2008 yıllarında Türkmeneli Öğrenci ve Gençler Birliği Başkanı olarak görev yapan Ağaoğlu, 2010-2019 yılları arasında ise ITC Kerkük İl Teşkilat Sorumlusu'ydu.
2011'de göreve başladığı Kerkük Valiliği'nde, 2018 yılından bu yana İşçiler için Emeklilik ve Sosyal Güvenlik Dairesi Müdürü olarak çalışmaktadır. 2019 yılında ITC Sözcüsü, 2022'den beri de ITC Siyasi Büro üyesi olan Ağaoğlu, 13 Nisan'dan itibaren ITC Başkanlığı görevini devralmıştır.
