Yüksek mahkeme Trump’ın ‘vergi’ silahını elinden almıştı! Trump meydan okudu: Alternatiflerimiz hazır
ABD Yüksek Mahkemesi, Başkan Donald Trump tarafından yürürlüğe konulan tarifelerin dayandırıldığı Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası'nın (IEEPA) Başkana tarife koyma yetkisi vermediğine hükmetti.Mahkemenin söz konusu kararı, 3'e karşı 6 oyla alındı.
Karar metninde, ABD Anayasası'nın ilgili maddesine atıfta bulunularak vergi ve gümrük vergisi koyma yetkisinin Kongre'ye ait olduğu vurgulandı.Hükümetin IEEPA'yı, "Başkana tek taraflı olarak sınırsız gümrük vergileri uygulama ve bunları istediği gibi değiştirme" yetkisi veren bir yasa olarak yorumladığı belirtilen kararda, yasanın yarım asırlık geçmişinde hiçbir Başkanın bu büyüklük ve kapsamdaki tarifeler bir yana, herhangi bir gümrük vergisi uygulamak için dahi bu yasayı kullanmadığına vurgu yapıldı.
Kararda, yasada yer alan "ithalatı düzenleme" ifadesinin Kongre'nin "vergi koyma" yetkisini kapsamadığı, büyük ekonomik ve siyasi etkisi olan "son derece önemli" bir yetki devrinin Kongre tarafından muğlak bir dil kullanılarak yapılamayacağı belirtildi.
IEEPA'nın Başkana soruşturma yapmak, engellemek, yasaklamak gibi çeşitli konularda ithalatı düzenleme yetkisi verdiği aktarılan kararda, bu uzun özel yetkiler listesinde gümrük vergileri veya harçlardan hiç bahsedilmediği kaydedildi.
TRUMP'TAN İLK AÇIKLAMA: ALTERNATİFLERİMİZ HAZIR
ABD Başkanı Donald Trump, ABD Yüksek Mahkemesinin tarife kararına ilişkin Beyaz Saray'da basın toplantısı düzenledi.Trump, "Yüksek Mahkeme'nin kararı son derece hayal kırıklığı yarattı. Mahkemenin bazı üyelerinin cesaretsiz olmasından utanıyorum" ifadelerini kullandı.Başkan Trump açıklamasında şunları kaydetti:
Verdikleri karar yanlış. Ama önemli değil, çünkü çok güçlü alternatiflerimiz var. Üstelik bu alternatifler, bu kararla birlikte onaylanmış oldu.
"YÜZDE 10 ORANINDA KÜRESEL BİR TARİFE KARARI İMZALAYACAĞIM"
Trump, "Yıllardır bizi soyan yabancı ülkeler çok mutlu, sokaklarda dans ediyorlar. Ama uzun süre dans edemeyeceklerinden emin olabilirsiniz." dedi.
Tarifelerle ilgili davanın kendisi için önemli olduğunu vurgulayan Trump, "İyi haber şu ki bu korkunç kararda tüm mahkeme tarafından kabul edilen ve Kongre tarafından da tanınan, ABD Başkanı olarak benim kullanabileceğim Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası (IEEPA) tarifelerinden bile daha güçlü yöntemler, uygulamalar, kanunlar ve yetkiler var." diye konuştu.
Trump, "Bugün, halihazırda uyguladığımız tarifelere ek olarak 122. Bölüm uyarınca yüzde 10'luk küresel bir tarife uygulamaya yönelik bir karar imzalayacağım. Ayrıca ülkemizi diğer ülkelerin ve şirketlerin haksız ticaret uygulamalarından korumak için 301. Bölüm ve diğer maddeler kapsamında çeşitli soruşturmalar başlatacağız." ifadesini kullandı.
ABD Yüksek Mahkemesi, Başkan Donald Trump tarafından yürürlüğe konulan tarifelerin dayandırıldığı IEEPA'nın Başkana tarife koyma yetkisi vermediğine hükmetmişti.
TARİFELER MAHKEMEYE TAŞINMIŞTI
Ticaret politikasında tarifeleri önemli bir araç olarak kullanan Trump, geçen sene ikinci kez başkanlık koltuğuna oturmasının ardından IEEPA kapsamında çeşitli gümrük vergilerini yürürlüğe koymuştu.
Trump, IEEPA kapsamında ABD'nin neredeyse tüm ticaret ortaklarına "karşılıklı" gümrük vergileri uygulamış, Çin, Kanada ve Meksika'ya da fentanil akışını gerekçe göstererek tarifeler getirmişti.
Söz konusu tarifeler, bazı özel şirketler ve eyaletler tarafından ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi'ne taşınmıştı.
Mahkeme, 28 Mayıs 2025’te açıkladığı kararda, karşılıklılık esasına dayalı tarifelerin IEEPA kapsamındaki başkanlık yetkisini aştığına hükmetmişti.
ABD yönetimi, kararın "hükümetin diplomasisine zarar verdiği ve başkanlık yetkisine müdahale ettiği" gerekçesiyle temyize giderken, Temyiz Mahkemesi, alt mahkeme kararının uygulanmasını geçici olarak durdurmuştu.
Temyiz Mahkemesi, 29 Ağustos 2025’te alt mahkemenin kararını büyük ölçüde onaylarken, tarifelerin derhal iptalini ise reddederek Trump yönetimine Yüksek Mahkeme'ye itiraz başvurusunda bulunması için zaman tanımıştı.
Trump yönetimi, tarifelerin çoğunun yasa dışı bulunduğu karara karşı Yüksek Mahkeme'ye başvurarak hızlı inceleme talep etmişti.
ABD Yüksek Mahkemesi, 5 Kasım 2025’te Başkan Donald Trump'ın uyguladığı tarifelerin başkanın acil durum yetkilerini aşıp aşmadığının değerlendirildiği davada tarafların savunmalarını dinlemişti.
