37 yılda ülkeye damgasını vurdu

Mart 2, 2026 - 07:02
 0
37 yılda ülkeye damgasını vurdu

1939’da İran’ın kutsal şehirlerinden Meşhed’de doğdu. Babası da saygın bir din adamı olan Hamaney, Meşhed’deki medreselerde eğitim gördükten sonra Kum’a taşındı ve burada Ayetullah Ruhullah Humeyni ile tanıştı. 1960’ların başında Humeyni’nin Şah Muhammed Rıza Pehlevi’ye karşı yürüttüğü muhalefet hareketine katılan Hamaney, protestolara katıldı, gizli dini örgütlenmelerde yer aldı ve defalarca tutuklandı. Hapishanede, Humeyni’nin İslami devlet modeline bağlılığı güçlendi.

16 Ocak 1979’da Şah’ın devrilip, Humeyni’nin sürgünden dönmesi ve İran İslam Cumhuriyeti’nin kurulması üzerine Devrim Konseyi’nde görev aldı, savunma bakan yardımcısı oldu.

Suikastten kurtuldu

26 Haziran 1981’de başkent Tahran’daki bir camide konuşma yaparken, bombalı saldırıda ağır yaralandı ve sağ kolu felç oldu. 30 Ağustos 1981’de cumhurbaşkanı Muhammed Ali Recai’nin suikastte öldürülmesi üzerine cumhurbaşkanı seçildi, 1989’a kadar görev yaptı. 1980’de başlayan İran-Irak Savaşı 8 yıl sürdü. Humeyni’nin 3 Haziran 1989’da ölümü sonrası onun yerine “doğal aday” en yüksek dini rütbeye sahip kişi değildi. Bir gecede anayasa değiştirildi, dini lider olmanın şartı “İslami ilimlerde yeterlilik” oldu. Hamaney de Ayetullah konumuna yükseltildi. Göreve gelince başbakanlık makamını kaldırdı, yürütme gücünü cumhurbaşkanında topladı.Devletin tüm kurumları üzerinde etkisini artırdı.Liderliği döneminde karşılaştığı krizlerinçoğunu bertaraf etti.

Putin’den başsağlığı

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ayetullah Ali Hamaney’in öldürülmesini, “insan ahlakının ve uluslararası hukukuihlal eden bir cinayet” diye niteledi. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’a gönderilen taziye mesajında Putin, “Ayetullah Hamaney, Rusya-İran ilişkilerinin geliştirilmesindekişisel katkı sunmuş seçkin devlet adamı olarak hatırlanacaktır” dedi.

İran’a 36 saatte 2 binden fazla bomba atıldı

İsrail ordusu, savaş uçaklarının İran’a yönelik saldırılarda 700’den fazla sorti yapıp binlerce mühimmat kullandığını bildirdi. Sadece 36 saatte atılan 2 binden fazla bomba, İsrail’in Haziran 2025’teki 12 günlük savaşta kullandığı toplam mühimmatın yaklaşık yarısına karşılık geliyor. Ordudan yapılan açıklamada, son 24 saatte İran’ın başkenti “Tahran’a giden yolun açıldığı” ileri sürüldü.

İsrail savaş uçaklarının Tahran semalarında hava üstünlüğü sağlayıp çok sayıda hedefi vurarak imha ettiği öne sürülen açıklamada, vurulan hedefler arasında balistik füze rampaları, karargahlar, İran hava savunma sistemleri ve Tahran yönetimine ait komuta merkezleri bulunduğu iddia edildi. Açıklamada, İran’a saldırıların başlamasından bu yana İsrail’e doğru fırlatılan 50’den fazla insansız hava aracının (İHA) önlendiği öne sürüldü.

İsrail savaş uçakları İran’a saldırılarda menzilli füzeler yerine hedefin üzerine bomba bırakıyor ve İsrail ordusu, Tahran’daki hedeflere saldırı düzenlerken “hava üstünlüğünü korumayı amaçladığını” ileri sürüyor.