SON DAKİKA HABERLER: Orta Doğu'da geri sayım başladı mı? ABD güçleri hızla İran'a doğru ilerliyor: 'Savaş ihtimali yüzde 90'
MİLLİYET.COM.TR / Orta Doğu’da savaş çanları çalmaya başladı. ABD ile İran arasında nükleer müzakereler sürerken Washington kulislerinden gelen bilgiler, diplomasinin gölgesinde askeri seçeneğin giderek daha yüksek sesle konuşulduğunu ortaya koydu.
'GENİŞ ÇAPLI BİR HAREKATIN HAZIRLIĞI'
İngiliz basınından Telegraph, ABD’ye ait çok sayıda savaş uçağının ve havadan havaya yakıt ikmal tankerinin Orta Doğu’ya doğru hareket ettiği tespit edildi. Uzmanlara göre Körfez’e yönelen bu yoğun askeri sevkiyat, İran rejiminin merkezine yönelik ağır bombardıman uçaklarının önünü açabilecek geniş çaplı bir harekatın hazırlığı olabilir.
'SAVAŞ İHTİMALİ YÜZDE 90'
Sadece son 24 saatte F-35 ve F-16’ların da aralarında bulunduğu 50’den fazla Amerikan savaş uçağı bölgeye sevk edildi; tanker uçaklar ise doğuya doğru düzinelerce uçuş gerçekleştirdi. Analistler, Arap Denizi’nde halihazırda konuşlu USS Abraham Lincoln uçak gemisi ile yolda olan USS Gerald R. Ford taarruz grubunun birleşmesi halinde, Donald Trump yönetiminin İran’a karşı uzun süreli bir askeri operasyon planladığını değerlendiriyor. ABD yönetiminden bir kaynak önümüzdeki haftalarda savaş ihtimalini yüzde 90 olarak ifade ederken, İsrail’in eski bir istihbarat şefi ise saldırının günler içinde başlayabileceğini öne sürdü.
ABD BASINI MUHTEMEL SALDIRI İÇİN TARİH VERDİ
ABD merkezli CBS’in hükümet kaynaklarına dayandırdığı habere göre, üst düzey güvenlik yetkilileri ABD Başkanı Donald Trump’a, ordunun İran’a yönelik muhtemel bir saldırı için cumartesi itibarıyla hazır olacağını bildirdi. Ancak Trump’ın henüz nihai kararını vermediği, saldırı kararının hafta sonunun ötesine sarkabileceği belirtiliyor.
PERSONEL İÇİN KRİTİK PLAN
ABD’nin İran’a yönelik bir saldırıyı kesinleştirmesi halinde, misilleme riskine karşı Orta Doğu’daki Amerikan personelinin Avrupa’ya veya ABD’ye çekilebileceği iddia edildi. Pentagon ise bu iddialar hakkında yorum yapmaktan kaçındı.
Wall Street Journal'in haberine göre ABD, 2003 Irak işgalinden bu yana Orta Doğu'daki en büyük hava gücünü topladı.
TRUMP KARAR AŞAMASINDA
CNN’e konuşan hükümet kaynakları da İran’a yönelik olası bir askeri hamle için hafta sonuna işaret etti. Trump’ın nihai kararı henüz vermediği, en doğru adımı belirlemek için danışmanları ve müttefikleriyle temaslarını sürdürdüğü aktarıldı. Kaynaklardan biri, “Başkan bu konu üzerine çok zaman harcıyor” sözleriyle sürecin ciddiyetine dikkat çekti.
Trump’ın Orta Doğu Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner tarafından İran’la yürütülen dolaylı müzakereler hakkında düzenli olarak bilgilendirildiği ifade edildi.
BÖLGEYE YOĞUN ASKERİ SEVKİYAT
ABD’nin, İran ile Cenevre’de gerçekleştirdiği görüşmelerin hemen ardından Orta Doğu ve Avrupa’ya yönelik askeri sevkiyatını sürdürdüğü bildirildi. Son 48 saatte ABD’nin bölgedeki üslerine onlarca savaş uçağı ve havadan yakıt ikmal tankerinin konuşlandırıldığı kaydedildi.
ABD’nin Virginia eyaletindeki Joint Base Langley-Eustis üssünden havalanan 6 adet F-22 savaş uçağının, İngiltere’de bulunan RAF Lakenheath üssüne ulaştığı belirtildi.
Katar’daki Al Udeid Air Base’nden görev yapan bir RC-135 Rivet Joint sinyal istihbarat uçağının ise Akdeniz’deki Girit Adası’na konuşlandırıldığı aktarıldı.
Hürmüz Boğazı’nda devriye faaliyetleri yürüten en az bir P-8 Poseidon deniz devriye uçağı da dahil olmak üzere çok sayıda uçağın Orta Doğu’da görev uçuşu yaptığı bildirildi.
Öte yandan, 16 Şubat’ta RAF Lakenheath’ten 18 adet F-35 savaş uçağının havadan yakıt ikmal tankerleri eşliğinde bölgeye doğru hareket ettiği ifade edildi. ABD’nin ayrıca İngiltere’deki RAF Mildenhall Hava Üssü’ne iki adet E-3 Sentry AWACS havadan komuta ve kontrol uçağı gönderdiği kaydedildi.
ABD Başkanı Donald Trump, 28 Ocak’ta yaptığı açıklamada İran’a doğru “devasa bir armada”nın ilerlediğini belirtmiş ve Tahran yönetimine anlaşma çağrısında bulunarak aksi halde “daha ağır bir saldırı” tehdidinde bulunmuştu.
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), 26 Ocak’ta USS Abraham Lincoln uçak gemisi taarruz grubunun “bölgesel güvenlik ve istikrarı desteklemek” amacıyla Orta Doğu’ya konuşlandırıldığını açıklamıştı.
Ayrıca 13 Şubat’ta Karayipler’de konuşlu USS Gerald R. Ford uçak gemisi ve beraberindeki unsurların da Orta Doğu’ya sevk edilmesinin planlandığı öne sürülmüştü.
‘İRAN, ABD’YE YAZILI ÖNERGE SUNABİLİR’
ABD’li bir yetkiliye göre, İran’ın müzakere görüşmelerinin ardından, ABD ile çatışmadan kaçınmaya yönelik yazılı bir öneri sunması bekleniyor.
Aynı yetkili, üst düzey ulusal güvenlik danışmanlarının Beyaz Saray’daki Durum Odası’nda İran dosyasını ele almak üzere bir araya geldiğini, bölgeye konuşlandırılan tüm ABD güçlerinin mart ortasına kadar pozisyonlarını tamamlamasının beklendiğini aktardı.
Öte yandan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun şubat ayının son hafta sonunda İsrail’de Başbakan Binyamin Netanyahu ile görüşmesinin planlandığı bildirildi.
İSRAİL’DE ALARM ZİLLERİ
ABD’nin İran’a “yakın zamanda” saldırı başlatabileceği yönündeki değerlendirmeler, İsrail’de alarm seviyesini yükseltti. İsrail Ordusu İç Cephe Komutanlığı’na yüksek alarm talimatı verildiği bildirildi.
İsrail basını, Netanyahu hükümetinin, ABD’nin İran’a saldırması halinde Tahran’ın İsrail’e misilleme yapabileceği değerlendirmesinde bulunduğunu yazdı. Bu kapsamda İç Cephe Komutanlığı ile sivil savunma ve acil durum birimlerine “savaş hazırlığı” talimatı verildi.
Olası bir ABD saldırısı ihtimali üzerine İsrail’de tüm kademelerde hazırlık toplantıları gerçekleştirildiği kaydedildi. Ancak saldırının zamanlaması ve kapsamı hala belirsizliğini koruyor.
KABİNE TOPLANTISI ERTELENDİ
Yedioth Ahronot gazetesine göre, İran’a saldırı ihtimali nedeniyle Netanyahu liderliğinde perşembe yapılması planlanan güvenlik kabinesi toplantısı pazar gününe ertelendi. İsrailli yetkililer, İran’ın dolaylı müzakerelerde Washington’ın taleplerini karşılamadığını, zaman kazanmaya ve ABD’yi oyalamaya çalıştığını öne sürdü. Diplomatik kaynaklar ise Washington’ın sabrının Tahran’ın hesapladığından daha hızlı tükenebileceğini belirtti.
‘TAKVİM DARALIYOR’
İsrail’de yayın yapan Kanal 12 televizyonu, ABD’nin İran’a saldırması halinde İsrail’in de operasyona katılacağını iddia etti.
Kanala konuşan üst düzey bir ABD’li yetkili, Cenevre’de yapılan ikinci tur nükleer müzakereleri “tam bir fiyasko” olarak nitelendirdi. Bir diğer ABD’li yetkili ise İran’a, nükleer programına ilişkin önemli tavizler içeren şartları kabul etmesi için ay sonuna kadar süre verildiğini öne sürdü.
ABD’li yetkililer, Trump’ın büyük çaplı bir saldırı talimatı vermeye “çok yakın” olduğunu savunurken, diplomatik takvimin hızla daraldığını ve askeri seçeneklerin masada olduğunu belirtti. Üst düzey bir İsrailli yetkili ise tabloyu şu sözlerle özetledi: “Takvim daralıyor. Bu durum askeri hazırlık açısından da geçerli. Sonunda kararı verecek tek bir kişi var.”
İRAN, ROKET FIRLATMALARI İÇİN NOTAM YAYIMLADI
İran ile ABD arasında gerilim tırmanırken, İran ülkenin orta kesimlerinden Umman Körfezi’ne uzanan hat boyunca roket fırlatmalarına ilişkin havacılara yönelik NOTAM yayımladı. ABD Federal Havacılık İdaresi’nin (FAA) internet sitesinde yer alan bilgilere göre, NOTAM’ta İran’ın güneyinde belirlenen alanlarda yarın TSİ 06.30 ile 16.30 saatleri arasında roket fırlatmalarının gerçekleştirileceği bildirildi.
POLONYA'DAN 'İRAN'I DERHAL TERK EDİN' UYARISI
Gerginlikler devam ederken, PolonyaBaşbakanı Tusk, vatandaşlarından derhal İran'ı terk etmelerini istedi.
CENEVRE’DE 2.5 SAATLİK KRİTİK TEMAS
İran ile ABD arasında, Umman aracılığında salı günü Cenevre’de 2.5 saat süren ikinci tur nükleer müzakereler gerçekleştirilmişti.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, görüşmelerin “bazı açılardan iyi gittiğini” ancak askeri seçenekler de dahil olmak üzere İran’ın ABD’nin belirlediği kırmızı çizgileri kabul etmesi için baskının süreceğini söyledi.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise ikinci tur görüşmelerin ardından, “Nükleer silah peşinde değiliz ve bunu doğrulamaya hazırız” açıklamasında bulundu.
BEYAZ SARAY: İRAN’IN ANLAŞMASI AKILLICA OLUR
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Trump’ın İran konusunda ilk tercihinin diplomasi olduğunu ancak askeri hazırlığın da sürdüğünü belirterek, “İran’ın, Başkan Trump ve bu yönetimle bir anlaşma yapması çok akıllıca olur” dedi.
Leavitt, Cenevre’de “bir miktar ilerleme” sağlandığını ancak bazı başlıklarda hala anlaşmadan uzak olunduğunu vurguladı.
'İRAN'I GARCİA'DAN VURURUZ'
Trump ayrıca İngiltere’ye Diego Garcia Adası’nı iade etmemesi çağrısında bulunarak, İran’ın anlaşmayı reddetmesi halinde adadaki askeri üssün kullanılabileceğini söyledi.
Pezeşkiyan ise ABD’nin çeşitli ülkelerin doğal kaynaklarını ele geçirmek istediğini savunarak, “Biz savaşmak istemiyoruz” ifadelerini kullandı.
ABD’DE KARAR MASASI KURULDU
Washington’da karar masası kurulmuş durumda. Diplomasi ile askeri seçenek arasındaki çizgi her geçen gün daha da incelirken, gözler Trump’ın vereceği karara çevrilmiş durumda. Orta Doğu’da dengeleri sarsabilecek bir eşikte olunabileceği yorumları yapılıyor.
