ABD ve İsrail nasıl vurdu?

CAN ÇIRNAZ - İran dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in ölümüyle sonuçlanan ABD-İsrail saldırısının çok büyük bir ön izleme, istihbarat ve koordinasyon çalışması sayesinde gerçekleştiği ortaya çıktı. ABD ve İsrail hükümetleri operasyonun ayrıntılarına ilişkin resmi yorum yapmazken, operasyonun aylar süren hazırlık ve derin istihbarat çalışmasının ürünü olduğu belirtiliyor.

Hamaney’i izlediler

ABD basınında yer alan haberler, Hamaney’in vurulmasıyla sonuçlanan istihbaratın ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı CIA tarafından sağlandığı, vurucu saldırının ise İsrail jetleri tarafından gerçekleştirildiği yönünde. New York Times ve Wall Street Journal’ın haberlerine göre, CIA aylarca Hamaney’in tüm hareketlerini izledi ve takip etti. Eski bir ABD’li yetkiliye göre, geçen yılki 12 günlük savaş sırasında İran liderliğinin kriz anında nasıl iletişim kurduğu ve hareket ettiği konusunda önemli veriler elde edildi. Bu bu bilgiler Hamaney’in hareketlerini takip etme ve öngörme kapasitesini artırdı.

Gündüz şaşırtması

Saldırının gündüz vakti gerçekleştirilmesinin sebebi de, Hamaney’in yeriyle ilgili kesin istihbaratın mevcut olmasıyla ilgili. CIA, İran’ın üst düzey yetkililerinin Cumartesi sabahı Tahran’ın merkezindeki liderlik yerleşkesinde bir toplantı yapacağını ve en önemlisi, dini liderin de orada bulunacağını öğrendi. Aynı yerde 3 üst düzey toplantı gerçekleşeceği bilgisi, İsrail’e iletilirken, iki ülke arasında yoğun bir istihbarat paylaşımı yürütüldü. Bunun öğrenilmesinin ardından ABD’yle İsrail’in, saldırının zamanlamasını değiştirdiği, gece yarısı olarak planlanan operasyonun sabah saatlerine çekildiği belirtildi. Amaç, üst düzey İranlı yetkililerin aynı noktada bulunduğu “fırsat penceresinden” yararlanıp, erken ve kritik bir darbe indirmekti.

Gündüz saldırısı beklemeyen İran yönetimi endişeli değildi. Kaynaklar, İran liderliğinin savaş sinyallerine rağmen yeterli önlem almamasının da operasyonun başarısında etkili olduğunu savundu.

Büyük zarar

Operasyonun büyük bir koordinasyon içerisinde gerçekleştiği görülüyor. Zira ABD uçak gemilerinden fırlatılan ve İran’ın hava savunma sistemlerini yok eden füzelerin ateşlenmesi ile İsrail jetlerinin Tahran üzerinde hedeflerini vurmaları neredeyse mükemmel bir zamanlama ile gerçekleşti.

Operasyon İsrail saatiyle sabah 6:00 civarında başladı ve uçakların kalkışından iki saat beş dakika sonra, Tahran saatiyle yaklaşık 9:40’ta yerleşkeye saldırılar düzenlendi. Bu esnada Amerikan füzeleri de İran’ın hava savunma sistemlerini saniyeler öncesinde etkisiz hale getirmişti. CBS News, saldırılarda toplamda yaklaşık 40 İranlı yetkilinin öldürüldüğünü bildirdi.

Aldatma mıydı?

Öte yandan İsrail devlet televizyonu “KAN”, İran ile yürütülen son müzakerelerin, planlanan askeri operasyona hazırlık amacıyla bir “aldatma ve zaman kazanma” taktiği olduğunu öne sürdü. KAN’ın, adı açıklanmayan resmi kaynaklara dayandırdığı haberine göre, ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu operasyon tarihini haftalar öncesinden belirledi. Kaynaklar, İsrail güvenlik kabinesinin, operasyonun amacını, “Tahran yönetimine ciddi zarar vermek” şeklinde onayladığını aktardı.

‘Hedef zamanlaması’

■ Saldırı öncesinde gerçekleştirilen siber müdahaleler ve gönderilen İHA’lar sayesinde İran radar sistemlerinin kör olmaları sağlandı ve İsrail F-35’lerinin yolu açıldı.

■ Zaten yüksek radar görünmezliği olan F-35’ler bu önlemler sayesinde Tahran’ın kalbine girdi.

■ Uydu sistemleriyle yapılan hesaplamalar sayesinde İsrail jetlerinin vuruş anı ile gemilerden gönderilen füzelerin temas saniyesi tespit edildi.

■ ABD’nin Umman Körfezi’nde bulunan USS Abraham Lincoln ile Doğu Akdeniz’de bulanan USS Gerald Ford uçak gemisi gruplarından fırlatılan füzeler ve İsrail jetlerinin hedeflerini vurması neredeyse aynı saniyelerde gerçekleşti.

■ Bu koordinasyon ve senkronizasyon sayesinde İran yönetiminin vurulana kadar ülkeye yönelik herhangi bir saldırıdan haberi olmadı.

Hamaney’in yanındacasus mu vardı?

ABD ve İsrail’in, İran liderliğine yönelik operasyonunun hemen ardından, İsrail’in Washington Büyükelçisi Yechiel Leiter, saldırının başarısı ve Hamaney’in öldürüldüğü bilgisini ABD’li yetkililere aktarırken, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile ABD Başkanı Donald Trump’ın, dini liderin cesedinin İranlı yetkililerce bulunduğu anın görüntülerini gördüğünün ortaya yeni iddiaları gündeme getirdi.

Nitekim İsrail kaynakları ve bazı internet siteleri, Hamaney’in hayatını kaybettiği operasyon sırasında bir Mossad ajanının İran dini liderinin çok yakınında olduğunu öne sürdü. İsrail basınındaki bilgilere göre, gizli bir casus, operasyon sonrasında saldırı noktasına sızdı, Hamaney’in cansız bedenini kayda aldı ve bu görüntüleri anında İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’ya iletti. Bunun üzerine saatlar sonrasında kamera karşısına geçen Netanyahu, Hamaney’in öldürüldüğüne dair ellerinde “sarsılmaz ve güçlü” kanıtlar bulunduğunu ifade etti. Dakikalar sonra da ABD Başkanı Donald Trump’ın konuya ilişkin açıklaması geldi ve o da Hamaney’in hayatını kaybettiğini resmen bildirdi.

Trump ve Netanyahu:‘Devam edeceğiz’

ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, İran’a yönelik saldırıları sürdüreceklerine dair açıklamalar yaptı. Trump, kendisine ait Truth Social sosyal medya platformunda İran’a ABD ya da İsrail’e karşı misilleme saldırısı düzenlememesi yönünde sert bir uyarıda bulundu. ABD Başkanı, İran’ın, “şimdiye kadarki en sert saldırısını yapacağını” açıkladığını vurgulayarak, “Bunu yapmasınlar, eğer yaparlarsa daha önce hiç görülmemiş bir güçle karşılık vereceğiz” ifadelerini kullandı.

‘Operasyon 4 hafta sürebilir’

Trump, CBS News kanalına verdiği demeçte, İran’a yönelik saldırılarının etkili olduğunu ve bunun, diplomatik çözümü kolaylaştırdığını savundu. ABD Başkanı, ‘‘Diplomatik çözüm ihtimali şu an, bir gün öncesine göre çok daha kolay olduğu aşikar. Çünkü ağır bir darbe alıyorlar” dedi.Öte yandan İngiliz Daily Mail gazetesine de konuşan ABD Başkanı, operasyonun 4 hafta sürebileceğini açıkladı.

‘İran görüşmek istedi, kabul ettim’

The Atlantic dergisine verdiği röportajda ise İranlı yetkililerin konuşmak istediğini söyleyen Trump,“Konuşmak istiyorlar. Ben de bunu kabul ettim, onlarla konuşacağım. Bunu daha önce yapmalıydılar. Çok uzun süre beklediler” diye konuştu. “Daha önce anlaşma yapabilirlerdi” diyen Trump, “fazla kurnazlık yaptılar” açıklamasında bulundu. ABD Başkanı, İran’ın nükleer tesislerini B-2 bombardıman uçaklarıyla hedef aldıklarını belirterek “48 İran liderini tek vuruşta öldürdük. Bunu yapmasaydık, iki hafta içinde nükleer silaha sahip olacaklardı” diye konuştu. Trump, İran’a ait 9 donanma gemisini ve deniz kuvvetleri karargâhını vurduklarını da dile getirdi. Ulusa sesleniş konuşmasında ise Trump, “Cesur Amerikan kahramanları hayatlarını kaybedilebilir. Bu savaşta sıkça olur, ancak biz bunu gelecek için yapıyoruz” dedi.İran halkına da seslenen Trump, “Özgürlüğünüzün saati yaklaştı. Bombalar her yere düşecek. İşimizi bitirdiğimizde, hükümetinizi devralın. Nesiller boyunca tek şansınız bu olacak”ifadelerini kullandı.

Misillemeyi gerekçe gösterdi, Refah’ı kapattı

İsrail ordusu, İran’ın misilleme saldırısını gerekçe göstererek sınırlı geçişlere açık olan Refah Sınır Kapısı dahil Gazze’ye açılan tüm kapıların kapatıldığını açıkladı. İsrail ordusunun Gazze’ye yardım girişini denetleyen birimi (COGAT) tarafından yapılan açıklamada, Refah Sınır Kapısı dahil Gazze’ye açılan tüm kapıların, ikinci bir duyuruya kadar kapalı tutulacağı bildirildi. İsrail’in tüm sınır kapılarını kapatma kararının, açıkla boğuşan Gazze’deki insani durumu etkilemeyeceği iddia edildi.