Göçebeler seyahat serbestisi peşinde

Çerkezköy Haber

Şubat 20, 2026 - 07:00

İSMAİL ŞAHİN - Dizinin bu son bölümünde Avrupa ekonomisinin kalbi Almanya ve Doğu Avrupa ülkelerini ele alıyoruz. Karadağ, Sırbistan, Kosova ve Arnavutluk gibi ülkeler son yıllarda dijital göçebeleri çekmek için yeni oturum ve vize modelleri sunarken, Türk vatandaşları açısından bu statüler Avrupa içinde serbest dolaşıma izin vermiyor. Örneğin bir AB ülkesine gidebilmek için yine randevu bulup, bir sürü evrak toplayıp Schengen vize başvurusu yapması gerekiyor. Türkiye’deki dijital göçebeler başka ülkede oturum aldıklarında bu oturumun kendilerine dolaşım hakkı da sağlamasına dikkat ediyorlar. Bu yüzden Karadağ, Arnavutluk, Sırbistan ve Kosova gibi Schengen dışı ülkeler düşük yaşam maliyetlerine rağmen çok fazla tercih edilmiyor.

Schengen erişimi

Türk dijital göçebelerin temel motivasyonu yalnızca ucuz yaşam değil; Avrupa içinde daha rahat seyahat edebilecekleri kalıcı bir statüye ulaşmak. Sonuç olarak Balkanlar, maliyet avantajı ve esnek oturum seçenekleri sunsa da, Schengen erişimi sağlamadığı sürece Türk dijital göçebeler için “geçici üs” olmaktan öteye geçemiyor. 2025 sonunda Karadağ’ın bordo pasaport sahibi Türk vatandaşlarına vize zorunluluğu getirmesi, bölgede dengelerin ne kadar hassas olduğunu da gözler önüne serdi. Yıllardan beri Karadağ’a yönelik Türk ilgisi bir anda ortadan kayboldu. Bu ülkeye gitmek yerine Sırbistan ve Kosova tercih edilmeye başlandı.

Güçlü olmak lazım

Almanya, güçlü ekonomisi, yüksek yaşam standardı, merkezi konumu ve gelişmiş teknoloji altyapısıyla dijital göçebeler için Avrupa’nın en cazip ülkelerinden biri. Resmi bir “Digital Nomad Visa” programı bulunmamakla birlikte, Almanya’nın Freelancer / Self-Employment (Serbest Meslek) Oturum İzni ve benzeri uzun süreli vizeleri, uzaktan çalışanlar ve girişimciler tarafından dijital göçebe statüsüyle uyumlu şekilde kullanılıyor.

Bu vizeler, Almanya’da yasal ikamet sağlarken, uzaktan çalışmayı ve yurt dışı gelirle yaşama imkânını beraberinde getiriyor. Başvuru sahipleri, Almanya’da herhangi bir işverenle sözleşme imzalamak zorunda değil; uluslararası müşteriler için uzaktan çalışmayı sürdürebiliyor. Almanya’da dijital göçebe tipi ikamet, ilk aşamada 1 yıla kadar oturum izni ile başlıyor ve şartlar korunursa uzun süreli ikamet ve kalıcı oturum yolunu açabiliyor.

‘B VE C PLANI YAPMAK ŞART’

Almanya’da freelancer vizesi ile ikamet eden, ve aynı zamanda bu vize için Türklere danışmanlık yapan İlknur Bilir, uluslararası deneyim kazanmak için önce Berlin’de bir film şirketinde staj yapmaya gitmiş. Daha sonra da uluslararası bir haber ajansında çalışmış. Sonrasında da doktorasını yaparken göçmen politikaları alanında eğitimalmış ve kendi danışmanlık şirketini kurmuş. Şimdi göç danışmanlığı hizmeti veriyor. Bilir, Almanya’ya ilk Schengen vizesi ile gitmiş. İlk oturumunu alırken 6 ay beklemiş. Freelance ve kendi işini yapanlar için (selbständig) ilk etapta vergi dairesinde vergi açılışını yapmak, Finanzamt (Vergi Dairesi) onay ve kayıt belgelerinin gelmesi, sigorta girişlerinizin yapılması ve en önemlisi dekendinizi geçindirebileceğinizi kanıtlayabilmeniz gerekiyor. Farklı şirket ve iş ortaklarınızdan sizinle çalıştıklarına ve çalışacaklarına dair niyet mektupları, kazanç fatura ve kanıtları, referanslar derken süreç oldukça uzun sürüyor. Yabancılar dairesinden randevu bulmanız çok uzun bir süreç. Şeffaf değil ve siz bir istek emaili gönderdiğinizde size ne zaman cevap vereceklerini bilmiyorsunuz.

Nitelikli kişiye cazip değil

Başvuruda en önemli noktanın evrakların her türlü soruya cevap verecek nitelikte olması gerektiğine işaret eden Bilir, “Serbest çalışan vizesine başvurmak için Almanya özelinde bürokrasi ve muhasebe ile aranızın iyi olması gerekiyor. Bir de beklentinizin ne olduğu kısmı da önemli. İşinizi iyi yapmanız ve sürdürülebilir iş ilişkileri kurmanız gerekir. Bunu sağlayabilecek misiniz? İşlerin yolunda gitmemesi durumunda alternatiflerini tartarak b planı ve de c planını hazır etmelisiniz. Yeni yapılan bir araştırma Almanya’ya gelen her 10 göçmenden üçünün ülkeden ayrılma planı yaptığını gösterdi. Almanya nitelikli göçmenler için bir cazibe ülkesi değil” dedi.

Temel Kriterler

■ AB / AEA / İsviçre vatandaşı olmamak

■ Almanya’da serbest meslek sahibi (Freelancer) veya self-employed statüsünde çalışmak

■ Almanya’da geçimini sağlayacak (2.500-3500 euro) maddi kaynak göstermek

■ Sağlık sigortası yaptırmak

■ Konaklama adresini beyan etmek

■ Temiz adli sicil kaydı sunmak

Aile Üyeleri Dahil mi? Evet. Almanya’da freelance veya self-employment oturum izniyle imkanlar sınırlı olmakla birlikte, aile birleşimi kapsamında aşağıdaki kişiler başvuruya dahil edilebiliyor:

■ Eş veya partner

■ 18 yaş altı çocuklar

Oturum izni

■ Geçerlilik: Genellikle 1 yıl

■ Devamı: Oturum izni uzatılabilir

■ Avantaj: Uzaktan çalışma ve kendi iş planını sürdürebilme

Not: Almanya’nın vize süreci eyaletlere (Bundesland) ve başvuru tipine göre değişebilir; başvuru yapmadan önce yerel yabancılar dairesi (Ausländerbehörde) ile görüşmek önemlidir.

Neden Cazip?

■ Avrupa’nın en büyük ekonomisi

■ Merkezi konum, tüm Avrupa’ya erişim

■ Yüksek internet hızı ve teknoloji altyapısı

■ Çok kültürlü ve İngilizce yaygın

■ Uluslararası iş olanakları ve start-up ekosistemi

Yaşammaliyeti

■ 1+1 daire (şehir merkezi): 900-1.800 euro

■ Faturalar: 180-250 euro

■ Market harcamaları: 300-500 euro

■ İnternet & telefon: 30-60 euro

■ Toplu taşıma: 70-100 euro

7 şehir

■ Berlin Start-up merkezi

■ Münih Teknoloji & finans

■ Hamburg Ticaret ve kültür

■ Frankfurt Finans merkezi

■ Leipzig Uygun maliyetli yaşam

■ Düsseldorf İş ve ticaret ağı

■ Köln Medya ve yaratıcı sektörler

TÜRKLERİ KÜSTÜRDÜ

Karadağ, düşük yaşam maliyeti, sahilkasabaları, sade bürokrasisi ve Avrupa’ya yakınlığıyla dijital göçebeler için son yıllarda dikkat çeken ülkelerden biri hâline geldi. Resmî bir dijital göçebe programı bulunmasa da, geçici oturum, şirket kurma veya serbest çalışma temelli izinler uzaktan çalışanlar tarafından yaygın biçimde kullanılıyor. Karadağ’da oturum izinleri genellikle 1 yıla kadar veriliyor ve yenilenebiliyor. Ülkede gelirini yurt dışından kazanan dijital çalışanlar için esnek bir yapı bulunuyor. Ancak Türk vatandalarına geçtiğimiz yıl vize koymaya çalışan Karadağ şu sıralar pek Türk dijital göçebeleri çekmiyor. Buraya olan talep Sırbistan’a kaydı.

Temel Kriterler

■ AB vatandaşı olmamak

■ Karadağ’da şirket kurmak veya hizmet sözleşmesi göstermek

■ Yeterli maddi kaynak (1.500-2.500 euro) kanıtı

■ Sağlık sigortası

■ Temiz adli sicil Aile Dahil mi? Evet.

■ Eş ve 18 yaş altı çocuklar başvuruya eklenebilir.

Öne çıkan şehirler

■ Podgorica Başkent, sakin yaşam

■ Budva Sahil ve turizm

■ Kotor Tarihi ve huzurlu

Oturum Türü

■ Şirket kurma / Geçici oturum

■ Geçerlilik: 1 yıl ■ Mümkün: Düşük vergi, hızlı işlem

Neden Cazip?

■ Düşük yaşam maliyeti

■ Adriyatik kıyısında yaşam

■ Basit şirket kurma süreci

■ Avrupa’ya coğrafi yakınlık

■ Vergi avantajı

Maliyet

■ 1+1 kira: 400-900 euro

■ Faturalar: 120-180 euro

■ Market: 250-400 euro

■ Toplu taşıma: 30-50 euro

YÜKSELEN DİJİTAL EKONOMİ: KOSOVA

Kosova, Avrupa’nın en genç nüfuslarından birine sahip olması, düşük yaşam giderleri ve hızla gelişen teknoloji sektörüyle dijital göçebeler için alternatif bir merkez hâline geliyor. Resmi dijital göçebe vizesi bulunmasa da geçici oturum ve iş kurma temelli izinler bu amaçla kullanılabiliyor.

Temel kriterler

■ Yeterli gelir göstermek (1.200-2.000 euro)

■ Adres göstermek

■ Sağlık sigortası

■ Adli sicil şartı

Oturum türü:

■ Geçici oturum / şirket kurma

■ Süre: 1 yıl: ■ Uzatma: 3 yıl

Neden cazip?

■ Avrupa’nın en düşük yaşammaliyetlerinden biri

■ İngilizce bilen genç nüfus

■ Gelişen start-up ekosistemi

■ Vergi ve kurumlar vergisi düşük

■ Aile birleşimi mümkün

Yaşam Maliyeti:

■ 1+1 daire: 250-500 euro

■ Faturalar: 80-150 euro

■ Market: 200-300 euro

■ Toplu taşıma: 30-50 euro

Şehirler: ■ Priştine Teknoloji ve sosyal hayat ■ Prizren Kültürel ve sakin yaşam

En iyi 3 şehir

■ Belgrad Start-up kültürü, coworkingalanları, sosyal hayat

■ Novi Sad Daha sakin tempo, kültür ve doğa dengesi

■ Niş Uygun fiyatlar, yükselen teknoloji

SIRBİSTAN’IN KOZU ERİŞİLEBİLİRLİK

Sırbistan, son yıllarda resmi bir “Dijital Göçebe Vizesi” sunmamasına rağmen, serbest meslek ve girişimcilik temelli oturum sistemi sayesinde Avrupa’da dijital göçebeler için en pratik ve erişilebilir ülkelerden biri haline geldi. Özellikle Belgrad, Novi Sad ve Niş gibi şehirler; düşük yaşam maliyetleri, güçlü internet altyapısı ve gelişen start-up ekosistemiyle uzaktan çalışan profesyonelleri kendine çekiyor.

Sırbistan’da dijital göçebeler için en yaygın ve yasal yol, Self-Employment (Serbest Meslek) temelli uzun dönem vize ve oturum izni. Bu sistem, freelancer’lar, danışmanlar, online girişimciler ve kendi işini yürüten profesyoneller için fiilen bir “dijital göçebe vizesi” işlevi görüyor.

Temel kriterler

■ AB / AEA vatandaşı olmamak

■ Sırbistan’da şahıs şirketi, ticari yapı kurmak

■ Aktif bir iş planı ve faaliyet göstermek

■ Sırbistan’da ikamet adresi göstermek

■ Geçerli sağlık sigortasına sahip olmak

■ Maddi kaynağı (1.500-2.500 euro) belgelemek

Oturum Türü: ■ Geçici oturum: 1 yıl

■ Uzatma: 5 yıla kadar

■ Aile birleşimi: Var

Neden cazip?

■ Düşük vergilendirme

■ Çifte vergilendirmeyi önleyen anlaşmalar.

■ Düşük yaşam maliyetleri

■ Güvenli şehirler

■ Güçlü coworking ve start-up ekosistemi

■ Zengin mutfak ve sosyal hayat

Yaşam maliyeti

■ 1+1 daire: 250-600 euro ■ Faturalar:80-150 euro ■ İnternet: 20-30 euro ■ Market: 250-350 euro ■ Toplu taşıma: Ücretsiz

BASİT OTURUM SÜRECİ: ARNAVUTLUK

Arnavutluk, sahil şehirleri, düşük vergilerive basit oturum süreçleri sayesinde dijital göçebelerin radarına giren Balkan ülkelerinden biri. Ülkede uzaktan çalışanlara uygun uzunsüreli oturum seçenekleri bulunuyor.

Temel Kriterler

■ Kendine ait şirket göstermek

■ Minimum yıllık 9.800 euro gelir göstermek

■ Sağlık sigortası

■ İkamet adresi Oturum Türü:

■ Süre: 1 yıl

■ Uzatma: 5 yıla kadar ■ Aile birleşimi: Evet

Neden Cazip?

■ Akdeniz iklimi

■ Çok düşük yaşam maliyeti

■ Hızlı işleyen bürokrasi

■ Düşük vergi oranları